ⓘ ਸੰਗੀਤ

ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀ

ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ-ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਗਾਲੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਲਿਲ ਦਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਮਧੁਮਤੀ, ਦੋ ਬੀਘਾ ਜਮੀਨ, ਆਨੰਦ, ਮੇਰੇ ਆਪਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭੁਪੇਨ ਹਜਾਰਿਕਾ

ਭੁਪੇਨ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੋਤਰ ਰਾਜ ਅਸਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਮੁਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲਾ ਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਆਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਚੰਗਾ ਜਾਣਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਵਿਲੱਖਣ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਆਪ ਲਿਖਦਾ, ਸੰਗੀਤਬੱਧ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਧਾਰਵਾੜ

ਧਾਰਵਾੜ ਕਰਨਾਟਕਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। 1962 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਬਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਬਲੀ ਧਾਰਵਾੜ ਵੀ ਕਿਹਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 200 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।ਇਹ ਬੰਗਲੋਰ ਤੋਂ 425 ਕਿਲੋਮੀਟ ਉਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 4 ਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੇ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਵਿਉਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਕਪੜੇ ਬਨਾਣੇ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਹਨ।

ਕੈਲਾਸ਼ ਖੇਰ

ਕੈਲਾਸ਼ ਖੇਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੇ 18 ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਇਹ ਕਵਾਲੀ ਗਾਇਕ ਨੁਸਰਤ ਫਤਹਿ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਕੁਮਾਰ ਗੰਧਰਵ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਾਨਸੇਨ

ਤਾਨਸੈਨ ਅਕਬਰ ਮਹਾਨ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਨਵਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਦੰਤ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਦੀਵੇ ਜਗ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੀਆਂ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ

ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅਰਿਜੀਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਸਫਲ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2005 ਵਿੱਚ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ, ਫੇਮ ਗੁਰੂਕੁਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਟੌਰਾਨੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ। ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ, ਉਸਨੂੰ 2013 ਦੇ ਮਿਰਚੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ "ਫਿਰ ਲੇ ਆਇਆ ਦਿਲ" ਅਤੇ "ਦੁਆ" ਗੀਤ ਲਈ ਆਪਕਮਿੰਗ ਮੇਲ ਵੋਕਲਿਸਟ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਉਸਨੂੰ 20 ...

                                     

ⓘ ਸੰਗੀਤ

ਸੰਗੀਤ ਇੱਕ ਕਲਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਧੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਸੁਰ ਅਤੇ ਤਾਲ ਹਨ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਜਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਉਦੋਂ ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾਵਾਦੀ ਸੀ: ਧੁਨ ਦਾ ਸੁਝਾਉ ਕੰਮ ਦੀ ਚਾਲ ਦੀ ਲੈਅ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਉਤਪਾਦਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਦਦ ਵਜੋਂ ਆਇਆ। ਇਹ ਰਿਦਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕਜੁਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਕਿਸੇ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਲੱਗੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਹਈਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤਮਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਮਨੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਧੁਨੀ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਦ੍ਰਿੜ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਮਨੁੱਖੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਟੀਚੇ ਲਈ ਫ਼ੋਕਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

                                     

1. ਇਤਿਹਾਸ

ਲੜਾਈ, ਉਤਸਵ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਜਾਂ ਭਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖ ਗਾਨੇ ਵਜਾਉਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦਾ ਚਲਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਸਰੀ ਆਦਿ ਫੂੰਕ ਦੇ ਵਾਜੇ ਸੁਸ਼ਿਰ, ਕੁੱਝ ਤਾਰ ਜਾਂ ਤਾਂਤ ਦੇ ਵਾਜੇ, ਕੁੱਝ ਚਮੜੇ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵਾਜਾ ਅਵਨੱਧ ਜਾਂ ਆਨੱਧ, ਕੁੱਝ ਠੋਕ ਕੇ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਜੇ ਘਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗਾਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਵਲ ਗੀਤ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਵਾਜੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕੇਵਲ ਦਾੜਾ, ਦਿੜਦਿੜ ਜਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ਕ ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਗੀਤ ਜਾਂ ਬਹਿਰਗੀਤ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨ੍ਰੱਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖ ਕਲਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਾਨ, ਵਾਜਾ ਅਤੇ ਨਾਚ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਭਾਵ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦੇ ਹਨ; ਨਾਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਿੰਨ ਕਲਾ ਮੰਣਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਚ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇਸ ਲਈ ਗਿਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਗੀਤ ਜਾਂ ਵਾਜੇ ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਲਏ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਲਏ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਲਏ ਸਿਰਫ ਹੈ, ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਵਲ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜੇ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਗੀਤ ਕੇਵਲ ਇਸ ਮਤਲਬ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਅਵਹ੍ਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

                                     

2. ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ

ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਆਦਮ ਚਸ਼ਮਾ ਕੁਦਰਤੀ ਧਵਨੀਆਂ ਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗੀਤ-ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਧਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਏ ਨੂੰ ਸੱਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਧਵਨੀਆਂ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ, ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਧਵਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਖ ਕੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਏ ਵਿੱਚ ਬੰਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਟੀ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਉਹ ਧਵਨੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ-ਮਸਤਸ਼ਕ ਨੂੰ ਛੋਹ ਕੇ ਉੱਲਸਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਦੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਦੇ ਮਤ ਹਨ। ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਨੇ ਨਾਦ ਦੇ ਚਾਰ ਭੱਜਿਆ ਪਰਿਆ, ਪਸ਼ਿਅੰਤੀ, ਮਧਿਅਮਾ ਅਤੇ ਵੈਖਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਧਿਅਮਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਯੋਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ। ਡਾਰਵਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਸ਼ੁ ਰਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਧੁਰ ਆਵਾਜ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ ਦੀ ਨਕਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਉਦਭਵ ਹੋਇਆ। ਕਾਰਲ ਸਟੰਫ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਆਵਾਜ ਦੀ ਏਕਤਾਰਤਾ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਮੰਨਿਆ। ਉਨਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰਾਰੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੇਂਦੁ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਮਾਨਵੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਗਾਨੇ, ਵਜਾਉਣੇ, ਦੱਸਣ ਕੇਵਲ ਨਾਚ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਦਾ ਸਮੁੱਚਏ ਦੱਸਿਆ।

ਪੂਰਬ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨੇਕ ਰੋਚਕ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ, ਵਾਦਕ ਅਤੇ ਨਾਚ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੰਧਰਵ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਚ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ ਵਾਜਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਗਾਂਧਰਵ-ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਗਾਨ ਸੀ, ਵਾਦੀ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਈ। ਗੀਤ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਰਹੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਚਾਹੇ ਗੀਤ ਹੋ, ਚਾਹੇ ਵਾਜਾ ਸਭ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਗੀਤ ਪੈ ਗਿਆ। ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਨਾਚ ਦਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚਅੰਤਰਭਾਵ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਆਰਿਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਬਦ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤੋਂ ਗਾਨੇ ਦੇ ਮਤਲਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਬਦ ‘ਸੰ+ਗਰ’ ਧਾਤੁ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਂ’ ਦਾ ‘ਸਿੰ’ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਗੈ’ ਜਾਂ ‘ਗਾ’ ਧਾਤੁ ਜਿਸਦਾ ਵੀ ਮਤਲਬ ਗਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਤਲਬ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈ। ਐਂਗਲੋਸੈਕਸਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ ‘ਸਿੰਗਨ’ singan ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਸਿੰਗ’ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਇਸਲੈਂਡ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ‘ਸਿਗਜਾ’ singja, ਕੇਵਲ ਵਰਣ ਵਿਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਡੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ‘ਸਿੰਗ Synge, ਡੱਚ ਵਿੱਚ ਹੈ ‘ਤਸਿੰਗਨ’ tsingen, ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ‘ਸਿੰਗੇਨ’ singen। ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ‘ਗਨਾ’ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ‘ਗਾਨ’ ਤੋਂ ਪੂਰਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ‘ਸੰਗੀਤਰਤਨਾਕਰ’ ਗਰੰਥ ਵਿੱਚ ਗਾਨ, ਵਾਜਾ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦੇ ਮੇਲ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਸੰਗੀਤ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਗੀਤ’ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ‘ਸੰ’ ਜੋੜ ਕੇ ‘ਸੰਗੀਤ’ ਸ਼ਬਦ ਬਣਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ‘ਗਾਨ ਸਹਿਤ’। ਨਾਚ ਅਤੇ ਵਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗਾਨ ‘ਸੰਗੀਤ’ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਸਾਧਨਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਿੱਤੀਚਿਤਰਰਨ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਸਨ। ਦੇਵ-ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਆਦਿ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸਿਰਫ ਸਾਡੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਰਪ, ਅਰਬ ਅਤੇ ਫਾਰਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਰਹੱਸ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ‘ਮੌਸਿਕੀ’ musique, ਲੈਟਿਨ ਵਿੱਚ ‘ਮੁਸਿਕਾ’ musica, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ‘ਮੁਸੀਕ’ musique, ਪੋਰਤੁਗੀ ਵਿੱਚ ‘ਮੁਸਿਕਾ’ musica, ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਮੂਸਿਕ’ musik, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਮਿਊਜਿਕ’ music, ਇਬਰਾਨੀ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ‘ਮੋਸੀਕੀ’। ਇਸ ਸਭ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਅੰਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ‘ਮਿਊਜ’ muse ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ। ‘ਮਿਊਜ’ ਯੂਨਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ‘ਮਿਊਜ’ muse ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ‘ਦਿ ਇੰਸਪਾਇਰਿੰਗ ਗਾਡੇਸ ਆਫ ਸਾਂਗ’ਅਰਥਾਤ ‘ਗਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਿਕਾ ਦੇਵੀ’। ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ‘ਮਿਊਜ’ ‘ਜੌਸ’ zeus ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਮੰਨੀ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੌਸ’ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ‘ਦਯੋਸ’ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ‘ਸਵਰਗ’। ‘ਜੌਸ’ ਅਤੇ ‘ਮਿਊਜ’ ਦੀ ਧਾਰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ।

                                     

ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਇੰਡੀਆ

ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਇੰਡੀਆ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ। ਚੈਨਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੰਗੀਤ, ਰਿਆਲਿਟੀ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਅ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 1996 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਵਾਇਆਕੌਮ 18 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚੈਨਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। ਚੈਨਲ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ੋਅ ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ, ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਅਨਪਲੱਗਡ ਕਾਫੀ ਚਰਚਿੱਤ ਹਨ।

                                     

ਰਿੱਕੀ ਕੇਜ

ਰਿੱਕੀ ਕੇਜ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਗ੍ਰੈਮੀ ਐਵਾਰਡਜ਼-2015 ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਲੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਰਿੱਕੀ ਕੇਜ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਯੁਗ ਦੀ ਐਲਬਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿੰਡਜ਼ ਆਫ਼ ਸਮਸਾਰਾ ਲਈ ਗ੍ਰੈਮੀ ਐਵਾਰਡ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿੱਕੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਬੰਸਰੀ ਵਾਦਕ ਵੌਟਰ ਕੈਲਰਮੈਨ ਨਾਰਲ ਕੇ ਐਲਬਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿੱਕੀ ਕੇਜ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤ ਵਿੰਡਜ਼ ਆਫ਼ ਸਮਸਾਰਾ ਉਸ ਦੀ 14ਵੀਂ ਸਟੂਡੀਉ ਐਲਬਮ ਹੈ।

                                     

ਬਾਬ ਮਾਰਲੇ

ਨੈਸਟਾ ਰਾਬਰਟ ਮਾਰਲੇ, ਬਾਬ ਮਾਰਲੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇੱਕ ਜਮੇਕਨ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਰੈਗੇ ਐਲਬਮਾਂ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਰਾਸਤਾਫਾਰੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਸੀ।। 1963 ਵਿੱਚ ਦੀ ਵੇਲਰਸ ਨਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਵਾਤ ਕਰ ਕੇ ਬਾਬ ਮਾਰਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗੀਤਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਵਾਤ ਜਿਸਨੇ ਸੰਸਾਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ |

                                     

ਮਧੂਸ਼੍ਰੀ

ਮਧੂਸ਼੍ਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ. ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਤਮਿਲ, ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ. ਇਹ ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਧਸ਼੍ਰੀ ਸੰਗੀਤਿਕ ਝੁਕਾਅ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਟਾਈਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਬਣੇ, ਮਧੁਸ਼੍ਰੀ ਰਬਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਸਟਰਜ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਬਣਨਾ ਸੀ.

                                     

ਵਾਏ ਦਿਸ ਕੋਲਾਵੇਰੀ ਡੀ

ਵਾਏ ਦਿਸ ਕੋਲਾਵੇਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ 3 ਦਾ ਗਾਣਾ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੂੰ 16 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਸੋਨੀ ਮੀਊਜ਼ਿਕ ਦੁਆਰਾ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਰਲੀਜ਼ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਗਾਣਾ ਯੂਟਿਯੂਬ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਗਾਣਾ ਬਣ ਗਿਆ।

                                     

ਰਿਮਲ ਅਲੀ

ਰਿਮਲ ਅਲੀ ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018 ਵਿੱਚ ਸਾਤ ਦਿਨ ਮੁਹੱਬਤ ਇਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤ ਬੈਂਡ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਰਿਮਲ ਅਲੀ ਨੇ ਸ਼ੋਅਬਿਜ਼ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਵਿਡੀਓ ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

                                     

ਬੈਕਦਾਫਕਅਪ

ਬੈਕਦਾਫਕਅਪ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਹੈ। ਐਲਬਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਟਰੂ-ਸਕੂਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਵਲੋਂ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਨੇ ਐਲਬਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →